Skip to main content

Każdy przedsiębiorca co najmniej raz spotkał się ze wskaźnikiem EBITDA. Jeżeli firma posiada finansowanie z banku najpewniej jeden z kowenantów jest oparty o wskaźnik dług netto / EBITDA, jeżeli firma jest notowana na giełdzie, rozważa taką możliwość albo poszukuje inwestora, inwestorzy zapewne odniosą wartość firmy do wskaźnika EV / EBITDA. Czymże jest ta EBITDA jeżeli jest tak ważna i może mieć wpływ na postrzeganie wartości firmy?

Co to jest EBITDA?

EBITDA (z ang. earnings before interest taxes depreciation and amortization) oznacza wartość zysku z działalności operacyjnej nieskorygowanego o odsetki, podatki oraz amortyzację. EBITDA można liczyć na wiele różnych sposobów, w poniższym artykule zaprezentujemy kilka najczęściej używanych metod.

Jak liczyć EBITDA?

Przyjrzyjmy się temu zagadnieniu wykorzystując poniższy przykład.

XYZ zajmuje się produkcją mebli. W 2023 roku spółka wypracowała 130 mln PLN przychodu i 16 mln PLN zysku netto. Warto jednak zauważyć, że zysk netto niezupełnie dobrze odzwierciedla rentowność operacyjną biznesu (czyli wynikającą z prowadzonej działalności), ponieważ uwzględnia np. koszty finansowe takie jak koszty odsetek a także koszt podatków czy amortyzacji.

2023
A. Przychody netto ze sprzedaży: 130
     I. Przychody netto ze sprzedaży produktów i usług 120
     II. Zmiana stanu produktów 0
     III. Koszt wytworzenia produktów na własne potrzeby jednostki 0
     IV. Przychody netto ze sprzedaży towarów i materiałów 10
B. Koszty działalności operacyjnej 97
     I Amortyzacja 7
     II Zużycie materiałów i energii 28
     III Usługi obce 23
     IV Podatki i opłaty 5
     V Wynagrodzenia 15
     VI Ubezpieczenia społeczne i inne świadczenia 5
     VII Pozostałe koszty rodzajowe 7
     VIII Wartość sprzedanych towarów i materiałów 7
C. Zysk/strata ze sprzedaży (A-B) 33
D. Pozostałe przychody operacyjne 2
     II. Dotacje 0
     III. Inne przychody operacyjne 2
E. Pozostałe koszty operacyjne 5
     II. Aktualizacja wartości aktywów niefinansowych 2
     III. Inne koszty operacyjne /w tym  wycena inwestycji / 3
F. Zysk/strata na działalności operacyjnej (C+D-E) 30
G. Przychody finansowe 7
     II odsetki 2
     V. Inne 5
H. Koszty finansowe 9
     I. Odsetki 3
     IV. Inne 6
K. Zysk/Strata brutto (I+J) 28
     L. Podatek dochodowy 12
M. Zysk/strata netto (K-L) 16

Ile w 2023 roku spółka XYZ wygenerowała EBIDTA? Policzmy zgodnie ze wzorem:

EBITDA = EBIT + amortyzacja

Aby obliczyć EBITDA do EBIT (zysk z działalności operacyjnej zgodnie z linią F powyżej) należy dodać wartość amortyzacji. Tak wyliczony wskaźnik może natomiast być nie do końca miarodajny. Wynika to z faktu, że zysk operacyjny uwzględniający pozostałe przychody i koszty operacyjne może dodatkowo obejmować szereg kosztów i przychodów niezwiązanych z prowadzoną działalnością np. zysk ze sprzedaży aktywa trwałego czy też przychody z tytułu dotacji lub zdarzenia jednorazowe (np. zapłacenie kary środowiskowej). Przedsiębiorcy zależy na poznaniu faktycznej rentowności biznesu, która umożliwi wyciągnięcie poprawnych wniosków i świadome podejmowanie decyzji. Tak więc kluczowe jest uwzględnienie w EBITDA tylko kosztów i przychodów wynikających bezpośrednio z prowadzonej działalności. W praktyce można podejść do wyliczenia wskaźnika od poziomu przychodów zgodnie z poniższym:

Przychody netto ze sprzedaży = 130 mln PLN skorygowane o:

  • zużycie materiałów i energii = 28 mln PLN
  • Usługi obce = 23 mln PLN -> tutaj upewnijmy się, że te usługi wynikają z profilu prowadzonego biznesu np. nie obejmują ponadnormatywnych kosztów prawnych
  • Podatki i opłaty = 5 mln PLN
  • Wynagrodzenia = 15 mln PLN
  • Ubezpieczenia społeczne i inne świadczenia = 5 mln PLN
  • Pozostałe koszty rodzajowe = 7 mln PLN -> tutaj podobnie, zwróćmy uwagę na skład i charakter kosztów, które wchodzą do tej pozycji
  • Wartość sprzedanych towarów i materiałów = 7 mln PLN

Amortyzacja nie jest brana pod uwagę, ponieważ jest to koszt niepieniężny odzwierciedlający rozliczenie w czasie nakładów inwestycyjnych na zakup środków trwałych i wartości niematerialnych. Z tego względu nie wpływa na wartość EBITDA ale na zysk z działalności operacyjnej osiągany przez firmę (EBIT). Uzyskana kwota w wysokości 40 mln PLN to właśnie EBITDA czyli zysk operacyjny przed odliczeniem odsetek, amortyzacją i opodatkowaniem. Ewentualne uwzględnienie pozostałych przychodów i kosztów operacyjnych powinno podlegać ocenie w zależności od struktury tych kosztów i charakterystyki prowadzonej działalności.

Czego nie uwzględnia EBITDA?

EBITDA jest to bardzo dobry wskaźnik służący do oceny rentowności przedsiębiorstwa. Pomimo to, nie obejmuje szeregu wydatków, dlatego jego wartość może się znacząco różnić od wartości środków pieniężnych na rachunkach a nawet od  przepływów pieniężnych z działalności operacyjnej. EBITDA nie uwzględnia struktury kapitałowej i związanych z tym wydatków na regulowanie zobowiązań finansowych (np. opłacenia raty kredytu czy kosztu odsetek), nie obejmuje też wpływu decyzji finansowych związanych np. z zakupem aktywów ani tym bardziej parametrów operacyjnych takich jak wydajność urządzeń wykorzystywanych w firmie. Ze względu na, to że najlepiej odzwierciedla rentowność operacyjną firmy jest najczęściej stosowanym wskaźnikiem służącym do wyliczenia wartości przedsiębiorstwa.

Podsumowanie

EBITDA (ang. earnings before interest taxes depreciation and amortization) służy do oceny rentowności firmy. Można ją zdefiniować jako zysk z działalności operacyjnej nieuwzględniający elementów niezwiązanych bezpośrednio z prowadzoną działalnością operacyjną. EBITDA nie obejmuje więc amortyzacji środków trwałych i wartości niematerialnych, koszów odsetek ani podatków. Jest szczególnie ważna i liczona w odpowiedni sposób może pomóc w podejmowaniu decyzji biznesowych oraz w oszacowaniu wartości przedsiębiorstwa.